Website đang trong quá trình cập nhật và nâng cấp !
Trao đổi nghiệp vụ --  03:48 Thứ hai, 05/10/2020

Vai trò của báo chí đối với việc hình thành thế giới quan cách mạnh của chủ tịch hồ Chí minh

Từ một người yêu nước và có hoài bão to lớn là giải phóng dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành một chiến sĩ cộng sản quốc tế. Chính chủ nghĩa Mác - Lênin mà Người được tiếp cận đã tạo nên sự biến đổi vĩ đại ấy.


Từ một người yêu nước và có hoài bão to lớn là giải phóng dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành một chiến sĩ cộng sản quốc tế. Chính chủ nghĩa Mác - Lênin mà Người được tiếp cận đã tạo nên sự biến đổi vĩ đại ấy.

Gặp gỡ những người làm báo cách mạng

Cuối năm 1917, khi trở lại Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trau dồi vốn ngôn ngữ tiếng Pháp để hoạt động cách mạng. Tại đây, ngày 18/6/1919, Người đã ký tên Nguyễn Ái Quốc khi gửi Bản yêu sách của nhân dân Việt Nam tới Hội nghị Versailles. Bản yêu sách gây tiếng vang và được báo “Dân Chúng” và báo “Nhân Đạo” đăng tải. Đặc biệt, trong bản Yêu sách, Người đã thay mặt tòan thể nhân dân Việt Nam yêu cầu chính quyền thực dân Pháp phải cho “tự do báo chí và tự do ngôn luận”. Trong “Tuyên ngôn Độc lập” (2-9-1945) sau này, Người cũng khẳng định thực dân Pháp đang thực hiện sự “ràng buộc dư luận, thi hành chính sách ngu dân”. Điều này khiến người dân Việt Nam không có tự do báo chí và tự do ngôn luận vì bọn thực dân Pháp lo sợ người dân tiếp thu được những tư tưởng cách mạng của thế giới.

 Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Báo Nhân Dân tại Chiến khu Việt Bắc.  Ảnh: T.L 

Bởi vậy, khi Người đến cám ơn báo “Dân Chúng” thì Người được ông Jean Longuet - cháu ngoại của Các Mác, chủ bút báo “Dân Chúng” mời cộng tác các tin tức thuộc địa cho báo. Người còn được ông Marcel Cachin, chủ bút báo “Nhân Đạo”, mời cộng tác. Ngoài ra, Người cũng được ông Gaston Monmousseau, chủ bút báo “Đời sống Thợ thuyền” chỉ dẫn cho cách viết báo.

Để viết báo bằng tiếng Pháp quả là khó khăn đối với Người lúc đó. Ban đầu, Người tập viết những mẫu tin ngắn và sau đó Người tập viết thành bài dài. Sau mỗi bài báo, Người đều chép thành 2 bản. Một bản Người lưu giữ lại, còn bản kia gửi cho Toà soạn. Người nói với mọi người trong tòa soạn rằng: “Tôi rất sung sướng nếu bài viết này của tôi được đăng, nhưng dù thế nào cũng xin các đồng chí sửa lỗi tiếng Pháp cho tôi”. Sau mỗi lần bài viết được đăng báo, Người vui mừng khôn xiết. Bên cạnh đó, Người lại cẩn thận xem lại từng câu từng chữ, xem bài viết của mình đúng sai chỗ nào, toà soạn báo đã sửa lại cho mình như thế nào. Theo chỉ dẫn của những chủ bút, Người tập viết đi viết lại, khi thì viết diễn giải ra cho dài, khi lại viết ngắn lại cho súc tích.

Lúc còn hoạt động cách mạng ở nước ngoài, những bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh đăng trên báo cánh tả ở Pháp là các báo ngân quỹ ít ỏi nên hầu như không có nhuận bút nhưng lại mang ý nghĩa tinh thần rất lớn. Vì vậy, ban ngày Người đi làm, tối tham gia mít tinh, biểu tình, vận động cách mạng, đêm lại vẫn ngồi cặm cụi viết báo.

Đọc Luận cương của Lênin trên báo “Nhân Đạo”

Trong bài viết “Con đường dẫn tôi đến chủ nghĩa Lênin” (Tạp chí “Các vấn đề phương Đông” của Liên Xô, 1960), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói về sự kiện Người đọc được “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa” của Lênin trên báo “Nhân Đạo” như sau: “Lúc bấy giờ, tôi ủng hộ Cách mạng tháng Mười chỉ là theo cảm tính tự nhiên. Tôi chưa hiểu hết tầm quan trọng lịch sử của nó. Tôi kính yêu Lênin vì Lênin là một người yêu nước vĩ đại đã giải phóng đồng bào mình; trước đó, tôi chưa hề đọc một quyển sách nào của Lênin viết.

Tôi tham gia Đảng Xã hội Pháp chẳng qua là vì các “ông bà” ấy - hồi đó tôi gọi các đồng chí của tôi như thế - đã tỏ ra đồng tình với tôi, với cuộc đấu tranh của các dân tộc bị áp bức. Còn như đảng là gì, công đoàn là gì, chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản là gì, thì tôi chưa hiểu.

Hồi ấy, trong các chi bộ của Đảng Xã hội, người ta bàn cãi sôi nổi về vấn đề có nên ở lại trong Quốc tế thứ hai, hay là nên tổ chức một Quốc tế thứ hai rưỡi, hoặc tham gia Quốc tế thứ ba của Lênin?... Điều mà tôi muốn biết hơn cả - và cũng chính là điều mà người ta không thảo luận trong cuộc họp là: Vậy thì cái quốc tế nào bênh vực nhân dân các nước thuộc địa?

Trong một cuộc họp, tôi đã nêu câu hỏi ấy lên, câu hỏi quan trọng nhất đối với tôi. Có mấy đồng chí đã trả lời: Đó là quốc tế thứ ba, chứ không phải Quốc tế thứ hai. Và một đồng chí đã đưa cho tôi đọc Luận cương của Lênin về các vấn đề dân tộc và thuộc địa đăng trên báo Nhân Đạo”.

Cần nói rõ về Luận cương của Lênin và tờ báo “Nhân Đạo”. Vào tháng 3-1919, tại thủ đô Mátxcơva của nước Nga Xô viết, Lênin gặp gỡ với các nhà cách mạng xã hội chủ nghĩa từ khắp nơi trên thế giới và lập ra Quốc tế Cộng sản. Việc làm này đã cổ vũ cho phong trào cách mạng thế giới, trước hết là phong trào cộng sản và công nhân quốc tế ở phương Tây và phong trào giải phóng dân tộc ở phương Đông. Tại Đại hội II (1920) Quốc tế Cộng sản, Lênin đã trình bày “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa”. Bản Sơ thảo gồm 12 luận điểm, trong đó vấn đề dân tộc và thuộc địa đã được Quốc tế Cộng sản và Lênin thừa nhận “như là sự mở rộng của nguyên tắc liên minh công nông trên quy mô toàn thế giới”. Tiếp đó, trong hai ngày 16 và 17-7-1920 trên báo “Nhân Đạo” ở Pháp đã đăng “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa” của Lênin. Luận cương của Lênin đã chỉ ra: “Đối với các quốc gia, dân tộc chậm tiến hơn… nhất thiết phải có sự giúp đỡ của các đảng cộng sản đối với phong trào giải phóng dân tộc dân chủ tư sản của những nước ấy; công nhân của một nước đang thống trị một dân tộc chậm tiến về mặt thuộc địa hoặc về mặt tài chính phải có nhiệm vụ trước tiên ủng hộ tích cực nhất phong trào giải phóng của dân tộc ấy!”(1). Báo “Nhân Đạo”, được thành lập vào năm 1904, là tờ báo của Đảng Xã hội Pháp và có tư tưởng truyền bá chủ nghĩa xã hội. Tại Đại hội lần thứ XVIII của Đảng Xã hội Pháp họp ở thành phố Tours vào năm 1920, những đảng viên ủng hộ Lênin và Quốc tế Cộng sản đã bỏ phiếu về vấn đề Đảng gia nhập Quốc tế Cộng sản. Đây chính là bước ngoặt để thành lập Đảng Cộng sản Pháp. Kể từ đó, báo “Nhân Đạo” trở thành cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Pháp cho đến nay.

Chính vì vậy, Luận cương của Lênin trên báo “Nhân Đạo” đã có tác động to lớn đến Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người nhớ lại: “Trong luận cương ấy, có những chữ chính trị khó hiểu. Nhưng cứ đọc đi đọc lại nhiều lần, cuối cùng tôi cũng hiểu được phần chính. Luận cương của Lênin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi vui mừng đến phát khóc lên. Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: “Hỡi đồng bào bị đọa đầy đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta!”. Từ đó tôi hoàn toàn tin theo Lênin, tin theo Quốc thế thứ ba”.

Có thể khẳng định rằng, việc đọc được Luận cương của Lênin trên báo “Nhân đạo” đã biến đổi Chủ tịch Hồ Chí Minh từ một người yêu nước thành một chiến sĩ cộng sản quốc tế. Điều này đã được Người khẳng định: “Trước kia, trong các cuộc họp chi bộ, tôi chỉ ngồi nghe người ta nói; tôi cảm thấy người nào cũng có lý cả, tôi không phân biệt được ai đúng ai sai. Nhưng từ đó tôi cũng xông vào những cuộc tranh luận. Tôi tham gia thảo luận sôi nổi. Mặc dù chưa biết đủ tiếng Pháp để nói hết ý nghĩ của mình, tôi vẫn đập mạnh những lời lẽ chống lại Lênin, chống lại Quốc tế thứ ba. Lý lẽ duy nhất của tôi là: Nếu đồng chí không lên án chủ nghĩa thực dân, nếu đồng chí không bênh vực cho các dân tộc thuộc địa thì đồng chí làm cái cách mạng gì?

Không chỉ tham gia các cuộc họp của chi bộ mà thôi, tôi còn đến những chi bộ khác để bênh vực lập trường “của tôi”. Ở đây, tôi cần nhắc thêm rằng các đồng chí Mác-xen Ca-sanh, Vay-ăng Cu-tuya-ri-ê, Mông-mút-xô và nhiều đồng chí khác đã giúp tôi hiểu thêm. Cuối cùng ở Đại hội thành phố Tua, tôi cùng các đồng chí ấy biểu quyết tán thành tham gia Quốc tế thứ ba”.

Bắt đầu từ cuối năm 1923, Chủ tịch Hồ Chí Minh theo học Trường Đại học Cộng sản của những người lao động phương Đông tại Mátxcơva. Trường Đại học Phương Đông thành lập tại Mátxcơva (Liên Xô) năm 1921, theo quyết định của Quốc tế Cộng sản, nhằm mục đích đào tạo cán bộ cách mạng trước hết cho các nước phương Đông thuộc Liên Xô và các nước thuộc địa và phụ thuộc. Tại đây, các học viên được trang bị những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, phương pháp tổ chức và lãnh đạo quần chúng đấu tranh cách mạng. Trong thời gian học tập, học viên sẽ được học các môn quan trọng như chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử, kinh tế chính trị, lịch sử phong trào công nhân quốc tế, lý luận về cách mạng giải phóng dân tộc, v.v.. Tại đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết rất nhiều bài báo, đó là: “Lênin và các dân tộc thuộc địa” 1-1924; “Cách mạng Nga và các dân tộc thuộc địa” 1924; “Tham luận về vấn đề dân tộc và dân tộc thuộc địa tại Đại hội Quốc tế lần thứ V của Quốc tế Cộng sản” 1924; “Lênin và các dân tộc phương Đông” 7-1924; “Lênin và các dân tộc thuộc địa” 1925; “Lênin và phương Đông” 1-1926; “Trường đại học phương Đông” 6-1927. Người luôn chỉ ra Lênin và Cách mạng Tháng Mười là ngọn đèn pha soi sáng con đường cách mạng Việt Nam. Người viết: “Trong con mắt của các dân tộc thuộc địa, trong lịch sử cuộc đời đau khổ và bị mất quyền của các dân tộc thuộc địa, Lênin là người sáng tạo ra cuộc đời mới, là ngọn hải đăng chỉ dẫn con đường đi tới giải phóng cho toàn thể nhân loại bị áp bức”(2).

Thành lập những tờ báo cách mạng

Nhận thấy báo chí là một phương pháp truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin hiệu quả, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp cho ra đời 10 tờ báo cách mạng: “Người cùng khổ” (1922); “Quốc tế Nông dân” (1924); “Thanh Niên” (1925); “Công Nông” (1925); “Lính Kách Mệnh” (1927); “Việt Nam Tiền Phong” (1927); “Thân Ái” (1928); “Đỏ” (1929); “Việt Nam Độc Lập” (1941); “Cứu Quốc” (1942). Riêng tờ “Người Cùng Khổ”, Người vừa là chủ nhiệm đồng thời là chủ bút, hoạ sĩ biếm họa, thợ rửa ảnh, thủ quỹ, phát hành, bán báo...

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại kho tàng đồ sộ với hơn 2.000 bài báo. Theo thống kê, Người có hơn 170 tên gọi, bút danh và bí danh. Trong số này, 2/3 được Người sử dụng trong các tác phẩm báo chí của mình. Người viết báo đầu tiên bằng tiếng Pháp, tiếp tục bằng tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Trung Quốc, rồi sau đó mới viết bằng ngôn ngữ mẹ đẻ là tiếng Việt.

Nói chuyện với các nhà báo tại Đại hội lần thứ II, Hội Nhà báo Việt Nam (ngày 16-4-1959), Người nhớ lại: “Về nội dung viết, mà các cô, các chú gọi là “đề tài”, thì tất cả những bài Bác viết chỉ có một “đề tài” là: chống thực dân đế quốc, chống phong kiến địa chủ, tuyên truyền độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Duyên nợ của Bác đối với báo chí là như vậy đó”.

Đối với những người làm báo cách mạng, Người cũng đã căn dặn: “Để làm tròn nhiệm vụ vẻ vang của mình, cán bộ báo chí cần phải tu dưỡng đạo đức cách mạng, cố gắng trau dồi tư tưởng, nghiệp vụ và văn hóa; chú trọng học tập chính trị để nắm vững chủ trương, chính sách của Đảng và Chính phủ; đi sâu vào thực tế, đi sâu vào quần chúng lao động”(3).

Kỷ niệm 95 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21-6-1925 - 21-6-2020), chúng ta cùng nhớ về Chủ tịch Hồ Chí Minh bởi Người đã để lại cho chúng ta cách viết báo, làm báo của một người cách mạng. Học tập Người, nền báo chí cách mạng và người làm báo nước ta sẽ không ngừng phát triển và trưởng thành.

Nguyễn Văn Toàn

................................
(1) V.I. Lênin: Toàn tập, t. 41, Nxb. Tiến bộ, Mátxcơva, 1978, tr. 197-206.
(2) Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb. CTQG, Hà Nội, 2000, tập 2, trang 137.
(3) Hồ Chí Minh:Toàn tập, t. 13, Nxb. CTQG, Hà Nội, 2011, tr. 466

BÌNH LUẬN


0 bình luận

Họ tên (*)
Email (*)
Nội dung (*)
TIN ĐỌC NHIỀU


Tiến tới Đại hội lần thứ XI Hội Nhà báo Việt Nam nhiệm kỳ 2020-2025: "Sức bật" cho một nhiệm kỳ mới đầy năng lượng

Phương châm của Đại hội XI Hội Nhà báo Việt Nam là "Đoàn kết - Kỷ cương - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển". Nhưng sự đổi thay của thời cuộc nói chung và đời sống báo chí, đời sống hoạt động Hội nói riêng đã và đang đặt ra nhiều thách thức.


Ngân hàng chính sách xã hội Hà Tĩnh: NỖ LỰC HẾT MÌNH VÌ MỤC TIÊU GIẢM NGHÈO

Kết thúc năm 2020, Ngân hàng chính sách xã hội(CSXH) Chi nhánh Hà Tĩnh vui mừng với những kết quả đạt được sau một năm vượt lên khó khăn, nỗ lực vì mục tiêu giảm nghèo, góp phần đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn.



Ngăn chặn vi phạm, bảo vệ bản quyền số trong lĩnh vực báo chí xuất bản

Ngày 14/12, Hội Truyền thông số Việt Nam (VDCA) đã tổ chức lễ ra mắt Trung tâm Bản quyền số - đơn vị trực thuộc Hội. Tham dự buổi lễ có Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Hồ Quang Lợi; Thứ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Huy Dũng... cùng lãnh đạo các bộ, ngành trung ương.


Hội nhà báo Hà Tĩnh Việt Nam


Địa chỉ: 34B Nguyễn Công Trứ, TP. Hà Tĩnh, Hà Tĩnh, Việt Nam
Tel: 02393.855463 - 02393.850548
Website: Hoinhabaohatinh.org.vn
Email: Nguoilambao168@gmail.com - Contact@hoinhabaohatinh.vn

Copyright(C) 2015 by hoinhabaohatinh.org.vn
Giấp phép số: 03/GP-STTTT cấp ngày 18/12/2015