TIN MỚI NHẬN
Thứ tư, 14/11/2018 | GMT+7

Tin tức sự kiện

CUỐN SÁCH CỦA CẢ CUỘC ĐỜI (Đọc "Hồ Chí Minh sống mãi" của Đặng Duy Báu;NXB Hội Nhà văn; 2017)

(hoinhabaohatinh.org.vn) - Tập sách Hồ Chí Minh sống mãi của Tiến sỹ Đặng Duy Báu ra mắt bạn đọc vào dịp tỉnh Hà Tĩnh kỷ niệm 60 năm ngày Bác Hồ về thăm Hà Tĩnh (15/6/1957 – 15/6-2017). Trong lời giới thiệu, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Hà Tĩnh viết: "Đây là ấn phẩm có ý nghĩa khi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đang ra sức học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh".

Với những suy ngẫm sâu lắng, tình cảm trân trọng và lòng biết ơn sâu sắc đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng một nguồn tư liệu phong phú, sinh động, đa dạng chọn lọc từ những trước tác quan trọng của Bác, Hồ Chí Minh sống mãi của Đặng Duy Báu hướng tới ba nội dung chính: Nhà tư tưởng lớn; nhà văn hóa kiệt xuất, nhà nhân văn vĩ đại.  

  Tư tưởng Hồ Chí Minh là di sản quý giá của lịch sử, của thời đại. Đã có nhiều tác phẩm, công trình của nhiều tác giả trong và ngoài nước nghiên cứu về tư tưởng của Người. Những bài viết của Đặng Duy Báu về:“Giá trị dân tộc, nhân loại trong tư tưởng Hồ Chí Minh”, về “Tư tưởng độc lập dân tộc của Hồ Chí Minh”, về “Tư tưởng nhân văn cao cả trong giải phóng con người”, về “Tư tưởng hợp tác quốc tế”, về “Tính thời đại trong tư tưởng giải phóng dân tộc”, về tư tưởng “đoàn kết toàn dân”... đã phần nào hệ thống hóa được tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam. Đây đó ta bắt gặp những phát hiện mới của Đặng Duy Báu về những vấn đề trong tư tưởng của Hồ Chí Minh từng được luận bàn trong nước và cả trên thế giới hàng chục năm qua. Trong bài Hồ Chí Minh - Nhà tư tưởng mác xít sáng tạo, Đặng Duy Báu viết: “Khi nói đến Hồ Chí Minh - nhà tư tưởng Mácxit sáng tạo, cần được hiểu vừa có tư tưởng mới chưa hề có trong thuyết Mác - Lênin, vừa có những quan điểm dựa trên nền tảng Chủ nghĩa Mác - Lênin nhưng không phụ thuộc không rập khuôn mà có những nhận thức, cách làm mới phù hợp với thực tiễn thời đại và thực tiễn Việt Nam”. Và ông nêu ra 5 luận điểm sáng tạo lớn của Hồ Chí Minh để khảng định Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng là kim chỉ nam cho mọi hành động của cách mạng Việt Nam: Một là, “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác là con đường cách mạng”;  Hai là, tính tất yếu và con đường quá độ chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam với động lực:“lấy sức dân mà lo cho dân”; Ba là,“Muốn làm cách mạng thì phải có Đảng cách mạng”; Bốn là, xây dựng Nhà nước kiểu mới dự trên sức mạnh đoàn kết dân tộc:"Nhà nước của dân, do dân, vì dân; Năm là, văn hóa vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự nghiệp cách mạng: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có con người chủ nghĩa xã hội”. Trong bài “Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về Hợp tác Quốc  tế”, Đặng Duy Báu đã phát hiện được tính dự báo quy luật phát triển xã hội của Bác: Đến với phương Tây, đến với nước Nga để tìm đường giải phóng dân tộc; sau ngày nước nhà độc lập, năm 1945, là “sẵn sáng hợp tác thân thiện với nhân dân Pháp”. Mấy tháng sau, ngày 1-10-1945, Hồ Chí Minh mở quan hệ vớí Mỹ: “Nhân danh Hội văn hoá Việt Nam, tôi xin bày tỏ nguyện vọng của Hội, được gửi một phái đoàn khoảng 50 thanh niên Việt Nam sang Mỹ với ý định thiết lập những mối quan hệ văn hóa thân thiện với thanh niên Mỹ và mặt khác để xúc tiến nghiên cứu về kỷ thuật nông nghiệp cũng như các lĩnh vực chuyên môn khác”. Từ suy tưởng, Đặng Duy Báu đã cố gắng và thành công trong tìm tư liệu chứng minh cho suy tưởng của mình. Ông viết: “Ngay sau Cách mạng tháng Tám thành công, Hồ Chí Minh đã có tầm nhìn xa rộng về hợp tác Quốc tế... Từ “mở cửa” và “Hợp tác” đã được Hồ Chí Minh nêu ra rất sớm”. Ta còn bắt gặp một số suy nghĩ độc đáo của Đặng Duy Báu trong các bài viết Chủ tịch Hồ Chí Minh với tôn giáo: “...Sự ứng xử của Hồ Chí Minh với tôn giáo”“Nho giáo với Hồ Chí Minh”. Tác giả trích dẫn nhiều lời của Bác về  sự tương đồng giữa học thuyết của cách mạng và của tôn giáo:“Học thuyết của Khổng Tử có ưu điểm là sự tu dưỡng cá nhân, tôn giáo của Chúa Giêsu có ưu điểm là lòng nhân ái, chủ nghĩa Mác có ưu điểm là phép biện chứng... Khổng Tử, Giêsu, Mác nếu họ hợp lại một chỗ tôi tin rằng họ nhất định chung sống với nhau rất hoàn mỹ như những người bạn thân thiết”, ông đã tập trung khai thác phương pháp nhận diện Nho giáo, sự vận dụng Nho giáo vào thực tiễn xã hội Việt Nam và đặc biệt  nêu bật được quan điểm kế thừa tư tưởng Nho giáo của Hồ Chí Minh: “Cái xấu thì ta phải bỏ... cái gì cũ mà tốt thì ta phát triển thêm”. Sau những phân tích quan điểm khoan đung, kế thừa, chọn lọc hệ tư tưởng Nho giáo, Đặng Duy Báu khái quát: “Vấn đề là tìm được cái chung, cái bao quát trong cái riêng đa dạng và phong phú để phục vụ cho yêu cầu phát triển của thời đại”.

Cụm bài Hồ Chí Minh với Đảng: “Hồ Chí Minh với vấn đề xây dựng Đảng”, Hồ Chí Minh với văn hóa Đảng”, “Trước tiên nói về Đảng”, Hồ Chí Minh với “Đảng ta”, đảng của dân, "Mối quan hệ giữa hoạt động lãnh đạo và cầm quyền của Đảng", “ Đường lối xây dựng Đảng của Hồ Chí Minh trong văn kiện Đại hội XII của Đảng”,“ Đảng ta là đạo đức  là văn minh”... hàm chứa nhiều vấn đề về lý luận và thực tiễn, về vai trò, vị trí của Đảng trong xây dựng và phát triển đất nước ở các giai đoạn cách mạng từ năm 1945 đến 1969. Là người có nhiều năm nghiên cứu lịch sử, Đặng Duy Báu am hiểu đặc điểm lịch sử đất nước qua các thời kỳ. Ở mỗi giai đoạn lịch sử, có một nhiệm vụ cách mạng trọng tâm, xuyên suốt. Đặng Duy Báu đã chọn lọc trong hàng trăm lời Hồ Chí Minh nói với Đảng, nói về Đảng để tìm ra những vấn đề trọng tâm của cách mạng và nhiệm vụ then chốt của Đảng. Những ngày đầu đi tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh nói: “Muốn làm cách mạng thì trước hết phải có Đảng cách mạng”. Sau Cách mạng tháng Tám thành công, nhận ra nguy cơ suy thoái của Đảng cầm quyền, Hồ Chí Minh nêu ra 12 căn bệnh của Đảng cần phải gọt bỏ. Năm 1949, trước những nhiệm vụ cấp bách, quan trọng của kháng chiến, kiến quốc, Hồ Chí Minh chỉ đạo: “Để làm được các việc đó, trước hết phải chỉnh đốn Đảng”. Cuối những năm 40, đầu những năm 50, thù trong giặc ngoài, yêu cầu đoàn kết, đại đoàn kết vô cùng quan trọng, tại Đại hội lần thứ II của Đảng, năm 1951, Người nói tới tính quần chúng, tính dân tộc của Đảng: “Đảng Lao động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, cho nên nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam”. Trước khi mất, Hồ Chí Minh vẫn đau đáu về với Đảng; trong Di chúc Người viết: “Trước hết nói về Đảng...”. Với nguồn tư liệu phong phú, có sự chọn lựa nội dung nghiêm cẩn, Đặng Duy Báu đã làm nổi bật được vai trò của Hồ Chí Minh trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng, thực hiện thành công nhiệm vụ kháng chiến, kiến quốc, xây dựng Chủ nghĩa xã hội từ khi Đảng ra đời và mãi về sau này.

Văn hóa Hồ Chí Minh trong quan điểm, tư tưởng, đạo đức, tác phong, trong lý luận và trong thực tiễn hoạt động Cách mạng của Hồ Chí Minh hiện rõ ở các trang viết của Đặng Duy Báu. Nhưng tập trung trong ba bài: “Hồ Chí Minh nhân cách văn hóa lớn”, “Tìm hiểu tư tưởng văn hóa của Hồ Chí Minh”, “Hồ Chí Minh, Nhà văn hóa cách mạng”...  Ở những bài viết này, Đặng Duy Báu đã tìm cho mình một cách tiếp cận văn hóa Hồ Chí Minh riêng, khiêm tốn, dè dặt mà sắc sảo. Ông nhắc lại định nghĩa của Hồ Chí Minh về văn hóa, năm 1943 và quan điểm bảo tồn bản sắc dân tộc của Người. Đặng Duy Báu viết: "Không dừng lại ở định nghĩa khái quát, Hồ Chí Minh đã nêu cụ thể nội dung cần xây dựng một nền văn hóa dân tộc. Nội dung đó bao gồm: Tinh thần độc lập tự cường, biết hy sinh mình làm lợi cho quần chúng; mọi sự nghiệp liên quan đến phúc lợi của nhân dân; xây dựng chính trị và kinh tế vì dân quyền.” Và ông kết luận: “Quan niệm văn hóa của Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện sự sáng tạo độc đáo mang tầm thời đại, vừa nêu lên nội dung của những tiêu chí nhằm  định hướng cho nền văn hóa Việt Nam, vừa mang tính lý luận và thực tiễn làm cơ sở cho sự phát triển toàn diện của xã hội. Ông khảng định, Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa cộng sản bắt nguồn từ văn hóa yêu nước. Và ông tìm thấy triết lý nhân văn cao cả của Hồ Chí Minh: mục đích giải phóng con người là sự thống nhất giữa văn hóa - con người - phát triển.

Tác giả dành khá nhiều trang viết về đạo đức của Hồ Chi Minh và quan điểm tư tưởng của Người, về vai trò, giá trị của đạo đức - lối sống trong xây dựng và phát triển đời sống xã hội. Về nội dung này, ngay mở đầu bài Đạo đức Hồ Chí Minh, Đặng Duy Báu đã viết: “Đạo đức Hồ Chí Minh là một bộ phận rất quan trọng trong hệ tư tưởng Hồ Chí Minh; là cội nguồn nhân văn của nhà văn hóa lớn - Danh nhân văn hóa thế giới Hồ Chí Minh. Đạo đức Hồ Chí Minh vừa là tầm cao để chúng ta học tập, tu dưỡng vươn tới; vừa là phẩm chất gần gũi trong đời thường mà mọi người đều có thể có được, học được, làm được”. Đặng Duy Báu khai thác tư tưởng Hồ Chí Minh về phê bình, tự phê bình, về khắc phục suy thoái đạo đức, về bồi dưỡng thế hệ trẻ... Từ những am hiểu đời thường và cách ứng xử của Hồ Chí Minh trong các quan hệ xã hội và cả trong cách lãnh đạo Đảng, lãnh đạo đất nước, Đặng Duy Báu viết: “Ta không thấy người viết một cuốn sách nào về lý luận đạo đức mà cả cuộc đời Người chính là một pho sách về đạo đức”. “Nêu gương đạo đức”, “Đạo đức Hồ Chí Minh”, “Vận dụng tư tưởng Hồ chí Minh về chống suy thoái” là ba bài thể hiện rõ phong cách văn chính luận của Đặng Duy Báu: chặt chẽ, sâu sắc và có tính biểu cảm.  

Cuối tập sách là những bài viết về Bác Hồ với Hà Tĩnh, Hà Tĩnh với Bác Hồ: “Lời dạy của Bác còn nguyên giá trị”, “Lời Bác năm nào còn thấm thía làm sao”, “Phải làm sao cho tình hình nổi bật lên”, "Hà Tĩnh làm theo lời Bác dạy”... ngoài giá trị tư liệu là tình cảm sâu nặng của của Bác Hồ với Hà Tĩnh, của nhân dân Hà Tĩnh với Bác Hồ được Đặng Duy Báu viết với tình cảm trân trọng từ chọn lựa tư liệu, kết cấu, cách miêu tả và đặc biệt là khá nhiều ngôn ngữ mang tính hình tượng lay thức được tâm trí người đọc.

Tuy vậy đọc kỹ ta dễ nhận ra, những bài viết liên quan đến tình hình xã hội đương đại, thì ngôn ngữ mờ nhạt cảm xúc, thuần túy mang chức năng thông tin, tuyên truyền cho những vấn đề đang làm ông trăn trở: “Với những gì đã đạt được cũng như những vấp váp trong sự phát triển vừa qua đã cho Hà Tĩnh rút ra những bài học quý giá để đưa tỉnh nhà phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, thực chất hơn trong việc hoạch định chiến lược cũng như để đề ra những bước đi thích hợp...”. Hay: “Cần ra sức tìm tòi, sáng tạo từ thực tiễn, bình tĩnh xác định bước đi thích hợp, phát huy tiềm năng và lợi thế...”.

Là nhà hoạt động chính trị, từng làm Trưởng Ban Tuyên giáo, Bí thư Tỉnh ủy, viết báo, làm thơ, Đặng Duy Báu đã in riêng, in chung, chủ biên 8 tác phẩm, công trình khoa học, lịch sử. Trong đó có những công trình lớn, dày dặn ông chủ biên như Lịch sử Đảng bộ Hà Tĩnh, Lịch sử Hà Tĩnh. Tập sách Hồ Chí Minh sống mãi, chọn lựa in 60 bài trong hệ thống các bài viết của Đặng Duy Báu về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Công phu trong thu thập, xử lý tư liệu với sự trải biết thực tiễn cùng năng lực nghiên cứu khoa học, trong suốt cả cuộc đời của mình với tất cả tư tưởng, tình cảm Đặng Đuy Báu hướng về: 

Hồ Chí Minh
Người con của dân tộc
Con người của thời đại
Bác Hồ của chúng ta
Người sống mãi.
(Đặng Duy Báu - Lời đề từ sáchHồChí Minh sống mãi” )

Cuốn sách sẽ góp phần giúp người đọc hiểu sâu sắc và toàn diện hơn về người anh hùng vĩ đại của dân tộc ta, danh nhân văn hóa thế giới; là tài liệu tham khảo có giá trị cho cán bộ, đảng viên và các tổ chức cơ sở đảng” ( Lời giới thiệu sách Hồ Chí Minh sống mãi của BTG tỉnh ủy Hà Tĩnh). 

6 -2017
Nhà văn Đức Ban

BÌNH LUẬN

Họ tên (*)
Email (*)
Nội dung (*)

0 bình luận

Liên kết »

Website các đơn vị